Plak Nasıl Temizlenir? Evde Plak Temizliği Rehberi
Plağınızın üzerinde toz, parmak izi veya eski bir leke mi var? Evde plak temizliği için önce plağın malzemesini ve üzerindeki kiri kontrol edin. Hafif toz için kuru fırçalama, parmak izi ve yapışmış kir için vinile uygun ıslak temizlik iyi bir başlangıçtır. Bu rehberde temizleme seti olmadan neler yapabileceğinizi, hazır solüsyonları nasıl kullanacağınızı ve izopropil alkol ile saf su karışımı hazırlarken nelere dikkat edeceğinizi bulabilirsiniz.
1. Temizliğe başlamadan önce plağı kontrol edin
Plağı dış kenarından ve orta etiketinden tutup ışığa doğru eğin. Gevşek toz ve lifler için kuru temizliği, parmak izi ve yüzeye yapışmış kir için ıslak temizliği seçin. İkinci el plaklarda her iki yüzü ve iç kılıfı da kontrol edin.
Malzemesinden emin olmadığınız eski disklerde sıvı kullanmadan önce disk türünü belirleyin. Şellak taş plaklar ve lak diskler ayrı bakım gerektirir. Yalnızca plak çapına veya dönüş hızına bakarak malzemeye karar vermeyin. Nadir, yüzeyi dökülen ya da hasarlı disklerde uzman görüşü alın.
2. Karbon fiber fırçayla yüzey tozunu alın
- Plağı pikaba yerleştirin. Pikap kolunu park konumunda, iğneyi plak yüzeyinden uzakta tutun.
- Tabla dönerken karbon fiber plak fırçasını oluklara hafifçe değdirin. Bir iki tur boyunca baskı uygulamadan tutun.
- Fırçayı dış kenara doğru kaydırarak biriken tozu yüzeyden uzaklaştırın.
- Diğer yüze geçmeden önce fırçadaki tozu üreticinin önerdiği şekilde alın.
Çalmadan önce plakta görünür toz varsa bu adımı uygulayabilirsiniz. Fırçalama sonrası kalan parmak izlerine veya yapışmış kire sertçe bastırmak yüzeye zarar verebilir.
3. Temizleme seti olmadan evde plak nasıl temizlenir?
Plak fırçanız yoksa hafif yüzey tozunu temiz, yumuşak ve tüy bırakmayan bir mikrofiber bezle alabilirsiniz. Cam temizleyici, cila veya deterjanla temas etmemiş bir bez kullanın. Kum gibi sert parçacıklar görürseniz bunları bezle yüzey üzerinde sürüklemeyin.
Plağı temiz ve yumuşak bir yüzeye koyun. Bezi bastırmadan, olukları takip eden dairesel hareketlerle gezdirin. Vinil olduğu bilinen plakta hafif bir yüzey lekesi varsa, bezin temiz bir köşesini birkaç damla distile veya demineralize suyla nemlendirebilirsiniz. Suyu doğrudan plağa dökmeyin. Orta etiketi kuru tutun ve plağı çalmadan önce tamamen kurumasını bekleyin.
4. Parmak izi ve yerleşmiş kir için ıslak temizlik
- Gevşek tozu alın. Plağı pikaptan çıkarıp temiz bir plak bakım matına koyun.
- Vinile uygun ürünü seçin. Hazır temizleyici kullanıyorsanız ürünün uygulama ve seyreltme talimatını izleyin. Seyreltme gerekiyorsa belirtilen oranda distile veya demineralize su kullanın.
- Olukların yönünde ilerleyin. Sıvıyı az miktarda uygulayın. Islak temizliğe uygun yumuşak bir plak fırçasıyla olukları takip edin. Kâğıt etiketi kuru tutun ve solüsyonu yüzeyde kurumaya bırakmayın.
- Kirli sıvıyı alın. Ürün durulama gerektiriyorsa talimatına göre durulayın. Yüzeyde kalan nemi temiz ve tüy bırakmayan bir bezle nazikçe alın.
- İki yüzü de tamamen kurutun. Temiz bir plak kurutma standı kullanabilirsiniz. Saç kurutma makinesi, kalorifer ve doğrudan güneşten kaçının. Plağı tamamen kuruduktan sonra çalın veya kılıfına koyun.
5. İzopropil alkol ve saf suyla ev yapımı plak temizleme solüsyonu
Ölçülere geçmeden önce plağın malzemesini kontrol edin. Aşağıdaki örnek karışım, malzemesi bilinen vinil plakların elle temizliği içindir. Şellak taş plaklara, lak disklere, yüzeyi hasarlı plaklara veya malzemesinden emin olmadığınız eski kayıtlara uygulamayın. Nadir ya da değerli baskılarda uzman görüşü alın. Temizleme makinelerinde cihaz üreticisinin onayladığı sıvıları kullanın.
Hazırlama ve saklama: İzopropil alkol kolay tutuşur. İyi havalandırılan bir yerde, ocak, sigara, kıvılcım ve ısı kaynaklarından uzakta çalışın. Göz ve cilt temasından kaçının, ürün etiketindeki güvenlik talimatlarını izleyin. Başka temizlik ürünleriyle karıştırmayın. Karışımı etiketli ve kapalı bir kapta, çocukların erişemeyeceği yerde saklayın. İçecek şişesi kullanmayın.
Aşağıdaki iki seçenek, 250 ml toplam hacimde yaklaşık %5 izopropil alkol içeren örnek bir karışım içindir. Şişe etiketindeki alkol oranına göre yalnızca bir seçeneği uygulayın. Katkısız izopropil alkol (IPA) ile distile veya demineralize su kullanın.
- Elinizde %99 IPA varsa: 12,6 ml ölçün ve saf suyla toplam hacmi 250 ml’ye tamamlayın.
- Elinizde %70 IPA varsa: 17,9 ml ölçün ve saf suyla toplam hacmi 250 ml’ye tamamlayın.
Temiz bir dereceli kaba önce bir miktar saf su koyun. Ölçtüğünüz IPA’yı ekleyin ve ardından saf suyla toplam hacmi 250 ml’ye tamamlayın. Hassas ölçüm yapamıyorsanız, kullanım talimatı bulunan hazır bir vinil temizleme sıvısı tercih edin.
Plağın gevşek tozunu aldıktan sonra karışımı az miktarda uygulayın. Etiketi kuru tutarak oluk yönünde çalışın. Kirli sıvıyı alın, distile veya demineralize suyla son durulamayı yapın ve plağı tamamen kurutun. Leke kalırsa alkol oranını artırmayın ve yüzeyi sertçe ovalamayın.
6. Plak temizleme makinesi ne zaman işe yarar?
Bir seferde çok sayıda plak temizliyorsanız manuel yıkama haznesi, vakumlu veya ultrasonik makine işinizi kolaylaştırabilir. Manuel haznede kirlenen sıvıyı üreticinin talimatına göre değiştirin. Vakumlu makineler kirli sıvıyı plak yüzeyinden çeker. Ultrasonik makinelerde sıvı, sıcaklık ve program için cihazın kılavuzunu izleyin.
7. Pikap iğnesini ve iç kılıfı da kontrol edin
İğne ucunda biriken toz ve lifler sesi bozabilir. Pikap kapalıyken iğne için üretilmiş bir fırça kullanın ve kartuş üreticisinin belirttiği yönde temizleyin. Plak için hazırladığınız solüsyonu iğneye uygulamayın.
Plağın iki yüzü de tamamen kuruduğunda temiz, tercihen antistatik bir iç kılıfa yerleştirin. Orijinal baskılı iç kılıfı albüm kapağının içinde ayrıca saklayabilirsiniz. Plakları rafta dik konumda, doğrudan güneşten, nemden ve ısı kaynaklarından uzakta muhafaza edin.
Plak temizliği hakkında sık sorulan sorular
Plak musluk suyuyla temizlenir mi?
Musluk suyu kuruduğunda mineral kalıntısı bırakabilir. Evde solüsyon hazırlarken ve son durulamada distile veya demineralize su tercih edin.
Kolonya, cam temizleyici veya bulaşık deterjanı kullanılabilir mi?
Bu ürünlerdeki parfüm ve diğer katkılar yüzeyde kalıntı bırakabilir. Vinile uygun bir temizleyici kullanın. Kâğıt havlu ve bulaşık süngeri yerine temiz, tüy bırakmayan bez veya plak fırçası tercih edin.
Yeni plağı da temizlemek gerekir mi?
Yeni bir plağın üzerinde iç kılıftan gelen toz veya lif olabilir. İlk çalmadan önce yüzeyi kontrol edin ve gerekiyorsa kuru fırçayla tozunu alın. Islak temizliği görünür kir veya leke olduğunda uygulayın.
Temizlik plağın çıtırtısını ve çiziklerini giderir mi?
Temizlik toz ve kirden kaynaklanan çıtırtıyı azaltabilir. Çizikleri ve oluk aşınmasını gideremez. Her dinleyişte aynı noktada tekrar eden tık sesi yüzey hasarından kaynaklanabilir. Birçok plakta benzer bozulma duyuyorsanız pikap iğnesini ve pikap ayarlarını da kontrol edin.
Küflü plak nasıl temizlenir?
Küf şüphesi varsa plağı ve kılıfını diğer plaklardan ayırın. Plağı çalmayın ve aynı fırçayı diğer plaklarda kullanmayın. Yaygın küf, değerli baskılar ve malzemesi belirsiz eski diskler için uzman temizliği tercih edin.
Koleksiyonunuza yeni bir albüm eklemek isterseniz Antikaplak’taki dönem baskı plaklara göz atabilirsiniz.